OVERWEGING ZON-EN FEESTDAGEN

11e Zondag door het Jaar 17 juni 2018
Lezingen: Ezechiël 17, 22-24 en Marcus 4, 26-34
In beide lezingen van vandaag wordt het beeld van de boom gebruikt, om aan te geven hoe het rijk Gods in onze wereld groeit. Wij gebruiken dit woord boom nog steeds in de zin van stamboom. Dat is tegenwoordig weer in. Mensen gaan op zoek naar hun voorouders. Soms lukt het om terug te gaan tot de Middeleeuwen. Ze maken dan een stamboom, die begint bij de oudst bekende voorouder; van generatie naar generatie komen er nieuwe takken bij en zo ontstaat er een stamboom met vele takken. Soms houdt een tak op, als er geen kinderen zijn of als de kinderen ongehuwd en kinderloos blijven. Maar de meeste takken gaan door en krijgen telkens nieuwe vertakkingen. Zo kun je de hele stamboom uittekenen met vele vertakkingen.
In deze zin gebruikt de profeet Ezechiël het beeld van de boom. Hij heeft net aangekondigd, dat de koning van Juda gedood zal worden en het volk weggevoerd zal worden in de ballingschap van Babylon. Maar onmiddellijk daarna heeft hij ook een beloftevolle boodschap. Uit de stamboom van koning David, die hoge ceder, zal God een twijg plukken en dat twijgje zal uitgroeien tot een prachtige ceder. De stamboom, die begint bij David, breekt dus niet af met de dood van de koning van Juda: God laat de stamboom van David verder groeien.
Deze belofte van Ezechiël is in vervulling gegaan bij de geboorte van Jezus. De evangelist Matteus geeft aan het begin van zijn evangelie de hele stamboom, de geslachtslijst van Jezus met alle namen: 14 generaties vanaf Abraham t/m koning David, vervolgens 14 generaties tot aan de ballingschap van Babylon en vervolgens weer veertien generaties tot aan Jozef, de man van Maria, uit wie Jezus geboren is. Jezus wordt dan ook aangeduid als komend uit het geslacht van David, als zoon van David.
Aan het eind van zijn leven heeft Jezus aangegeven, wat de betekenis is van zijn lijden en dood. Hij gebruikt dan het beeld van de graankorrel: als de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, brengt ze geen vrucht voort en blijft ze alleen. Maar als de graankorrel in de aarde valt en sterft, dan brengt ze veel vrucht voort. Zo zal Jezus als een graankorrel sterven, maar door de dood heen zal Hij zijn Geest van leven geven en veel vrucht dragen.
We zien dan ook, hoe na Jezus’ dood en verrijzenis de heilige Geest velen tot geloof brengt, op de eerste Pinksterdag al 3000. Met Jezus’ verrijzenis is Jezus het begin van een nieuwe stamboom, die niet meer bepaald wordt door bloedverwantschap, maar door Geestverwantschap. En zo is uit die ene graankorrel, klein als een mosterdzaadje een geweldige stamboom gegroeid met oneindig vele vertakkingen. Als we de 20 eeuwen kerkgeschiedenis overzien, is er veel misgegaan. We hebben b.v. kruistochten gevoerd tegen de Islam, ook onder elkaar hebben we veel oorlogen gevoerd tot en met de 2e wereldoorlog. Er zijn ook veel schanddaden geweest, in de kerk en tussen de kerken onderling, waarover we ons moeten schamen en moeten bidden, dat God ons genadig wil zijn.
En toch zijn er telkens weer mensen, sommigen bekende heiligen, maar de meesten onbekend, die leefden, in liefde verbonden met Jezus, en hun liefde ook lieten zien door liefdevol en barmhartig om te gaan met hun medemensen, ook met hun vijanden. Zo zijn er ook vandaag talloos velen die leven als Geest-verwanten van Jezus. Ze halen de kranten niet, maar voor ons als gelovigen kunnen ze een teken zijn, dat de Geest van God ook vandaag onder ons werkt, dat het rijk van Gods liefde ook onder ons verder groeit. Tegelijk kunnen ze voor ons een uitnodiging zijn, om ook als Geestverwanten van Jezus te leven en liefdevol en barmhartig om te gaan met elkaar en met alle mensen.
Dat we in liefde verbonden zijn met Jezus, vieren we hier in de Eucharistie. We vieren hier hoe Jezus in zijn liefde voor ons tot het uiterste is gegaan. En we ontvangen hier het grote teken van zijn liefde, niet om deze liefde voor onszelf te houden, maar deze liefde door te geven aan elkaar en aan alle mensen die wij ontmoeten op onze levensweg. Dan kan het rijk van God ook onder onsverder groeien tot een geweldige stamboom.
Pastor P. Rentinck


OVERWEGING 9 juni 2018 B-jaar, zondag 10 Johannes de Doper – Bernardus

lezingen: Genesis 3,9-15 / 2 Korintiërs 4,13-15,1 / Marcus 3,20-35
Hans Harmsen

Nepnieuws
In de lezingen van vandaag is sprake van nepnieuws en van echt nieuws, van leugens en van waarheid, van kwaadspreken en van goed nieuws brengen.
Nepnieuws. Kranten, tv en internet staan vol met berichten daarover. Nepnieuws, dat is misleidende informatie; nepnieuws, dat zijn hele en halve leugens; nepnieuws, dat zijn verdraaide berichten. Nepnieuws bestaat al heel lang, maar door internet en de sociale media gaat de verspreiding van nepnieuws tegenwoordig razendsnel. Op een verkeerd of eenzijdig bericht in een krant kun je nog reageren met een ingezonden brief, maar wat moet je doen met die miljoenen berichten op Twitter en Facebook?
Waarom maken mensen eigenlijk nepnieuws? Dat kan zijn om aandacht te trekken, om te choqueren, om iemand onderuit te halen, om andere meningen verdacht te maken, om propaganda te maken, om geld te verdienen met advertenties op de eigen website. Iedereen kan tegenwoordig maar wat op Twitter of Facebook plaatsen. Daardoor vervaagt het onderscheid tussen echt nieuws, nepnieuws en advertenties. Wie kun je nog vertrouwen? Waar kun je nog op afgaan?

Nepnieuws van een slang
Het eerste nepnieuws kwam al in het paradijs. De eerste mensen mochten van God van alle bomen eten, behalve van de boom van kennis van goed en kwaad. Als ze dat toch deden, zouden ze sterven. Daar is niets van waar, zegt de slang tegen de vrouw. “God weet dat je ogen open zullen gaan als je van die boom eet, en dat je dan gelijk zult worden aan God.“ De vrouw en de man trappen daarin, met grote gevolgen. De oorspronkelijke harmonie is weg. God wil de mens als partner en bondgenoot, maar de mens gelooft de slang die zegt dat God de mensen klein wil houden. De mensen willen zelf God worden. Achteraf proberen ze een ander de schuld te geven. De vrouw vindt het de schuld van de slang en de man geeft de schuld aan zijn vrouw. Dat is de verziekende werking van nepnieuws.
Gelukkig is voor God deze breuk niet definitief. God wil toch verder gaan met deze mens en geeft de mens een nieuwe kans. Dat lezen we verderop in het verhaal, als God kleren van huiden maakt voor de mensen en hun die kleren aantrekt. Gelukkig is de liefde van God groter dan onze zonden. Gelukkig kan het goede nieuws van God het nepnieuws overwinnen, als wij naar Gods woord luisteren.

Nepnieuws van Schriftgeleerden
In het evangelie komt het nepnieuws van Schriftgeleerden. Zij kennen de Bijbel op hun duimpje, helemaal van buiten. En met die kennis kijken ze naar Jezus. Jezus geneest zieken, bevrijdt bezeten mensen van duivels, vergeeft mensen hun zonden. Als Jezus op de sabbat een gehandicapte man wil genezen. kijken de godsdienstige leiders scherp of Hij zich wel aan de regels van de sabbat houdt. Hun kennis beperkt zich tot de letterlijke tekst van de Bijbel, maar ze hebben geen hart voor mensen. Dat komt vaker voor bij godsdienstige leiders, ook in onze tijd.
Vandaag horen we dat eerst de familie van Jezus Hem mee wil nemen. omdat ze denken dat Hij niet meer bij zijn verstand is. Voordat ze die kans krijgen, barsten de Schriftgeleerden los tegen Jezus. Jezus maakt mensen beter met een ongehoorde kracht. Zo drijft Hij zelfs duivelse machten uit die mensen in hun greep houden. Hoe kan dat? Hij moet volgens de Schriftgeleerden wel onder één hoedje spelen met de hoogste duivel, Beëlzebub. Zij kunnen het goede nieuws van Jezus niet accepteren als het goede nieuws van God. Zij kennen de Schrift wel van buiten, maar niet van binnen.
De reactie van Jezus is scherp. Hoe kan Hij nou samenspannen met de hoogste duivel om duivels uit te drijven? Dan zijn de duivels toch onderling verdeeld en gaan zij roemloos ten onder. Nee, dit nepnieuws van de Schriftgeleerden slaat echt nergens op.

Nepnieuws als laster tegen de heilige Geest
Daaraan voegt Jezus toe: “Voorwaar, Ik zeg u: alle zonden zullen aan de mensen vergeven worden, ook alle godslasteringen die zij uitgesproken hebben, maar als iemand lastert tegen de heilige Geest, krijgt hij in eeuwigheid geen vergiffenis; hij is bezwaard met een eeuwig blijvende zonde.” Waarom is Jezus zo fel?
Jezus treedt op als het gezicht van Gods liefde en vergeving. Hij geeft handen en voeten aan God die mensen wil bevrijden en genezen. Dat doet Jezus in de kracht van de heilige Geest. De Schriftgeleerden echter beschuldigen Jezus van duivelswerk. Zo beledigen zij niet alleen Jezus maar ook de heilige Geest. Wie Gods werk duivelswerk noemt, sluit zichzelf helemaal af voor Gods liefde en plaatst zich zo buiten Gods vergiffenis. Dat noemt Jezus een onvergeeflijke zonde. Hoe kunnen zij nog Gods vergeving ontvangen als ze daar helemaal niet open voor staan? Bovendien brengen zij met dit nepnieuws andere Godzoekers aan het twijfelen.

Nepnieuws en waarheid
Tussen deze beide lezingen in horen we dat Paulus vertrouwt op de blijvende liefde van God. Hij heeft geen zin in nepnieuws maar zoekt de waarheid bij God. Hij wil geen nepnieuws maar het evangelie, en dat betekent letterlijk ‘het goede nieuws’. De evangelist Johannes laat Jezus zeggen: “De waarheid zal u vrijmaken.” (Johannes 8, 32) Naar die waarheid moeten we steeds weer op zoek, bijvoorbeeld door in deze kerk vaak te luisteren naar wat God ons wil zeggen en door in gebed te zoeken naar Gods wil. Daarnaast kan het ons helpen om kritisch te blijven op al het nieuws dat zich aan ons opdringt, om goed nieuws door te geven en om een betrouwbare krant te lezen.
Amen.

10de ZONDAG DO0R HET JAAR B,10 JUNI 2018 in de kathedraal

GENESIS:3,9-15 MARCUS:3,20-35

SINDS HET AANTREDEN VAN TRUMP ALS PRESIDENT VAN DE VERENIGENDE STATEN IS ER 1 WOORD DAT ONS HEEL VERTROUWD IN DE OREN KLINKT:FAKE NEWS OF OP ZIJN HOLLANDS GEZEGD: NEPNIEUWS.TRUMP BEDOELT ER ONBETROUWBAAR NIEUWS MEE,DAT MOEDWILIG DOOR DE PERS VERSPREID WORDT OM DE MENSEN ZAND IN DE OGEN TE STROOIEN.ZODAT ZIJ DE ECHTE WER- KELIJKHEID NIET MEER ZIEN.NU IS HET WAAR DAT WIJ VAN ALLE KANTEN DOOR SOCIAL MEDIA, RECLAME EN SENSATIEPERS OVERSPOELD WORDEN DOOR ONJUISTE BERICHTGEVING.BERICHTEN DIE ONS VERLEIDEN OM ONJUISTE KEUZES TE MAKEN.MAAR IS DIT NIET IETS VAN ALLE TIJDEN?
IN DE EERSTE LEZING HOORDEN WIJ DE DUIVEL AAN EVA VERTELLEN DAT ZIJ,WANNEER ZIJ VAN DE BOOM VAN DE KENNIS VAN GOED EN KWAAD ZOU ETEN,GELIJK AAN GOD ZOU WORDEN.DUS DAN ZOUDEN ADAM EN ZIJ,NET ZOALS GOD,ALLE KENNIS VERKRIJGEN DIE HIJ VANUIT ZIJN WEZEN BEZAT.DAT WAS JE REINSTE NEPNIEUWS.MAAR EVA GELOOFDE HET,ZIJ AT VAN DE BOOM EN LIET OOK ADAM ERVAN ETEN.ZIJ BEZWEEK DUS VOOR HET BEDROG VAN DE DUIVEL,OMDAT ZIJ NIET TEVREDEN WAS MET DATGENE WAT ADAM EN ZIJ AL WAREN.WANT HAD GOD HEN NIET UIT STOF VAN DE AARDE GEVORMD EN HEN DAARNA ZIJN EIGEN LEVENSADEM INGEBLAZEN? DAARMEE HAD HIJ HEN TOT ZIJN BEELD EN GELIJKENIS GEMAAKT,ZODAT ZIJ DOOR DE KRACHT VAN ZIJN GEEST IN VREDE EN LIEFDE MET ELKAAR ZOUDEN KUNNEN LEVEN.
MAAR WE WETEN HET,DE MENS LAAT ZICH GEMAKKELIJK VERLEIDEN DOOR JALOEZIE EN AF- GUNST.ADAM EN EVA WILDEN GELIJK WORDEN AAN GOD,CAIN SLOEG ABEL DOOD,OMDAT HIJ DACHT DAT GOD MEER VAN ZIJN BROER HIELD DAN VAN HEM. EN DE BIJBEL VERTELT DAARNA DAT DE MENSEN ZICH ZO SLECHT GEDROEGEN,ZOZEER MET GEWELD EN BEDROG HUN EIGEN VOORDEEL ZOCHTEN DAT GOD SPIJT KREEG DAT HIJ HEN GESCHAPEN HAD EN HEN DAAROM DOOR DE ZOND- VLOED WILDE UITROEIEN.GELUKKIG ZAG HIJ LATER IN DAT MENSEN NU EENMAAL ONVOLMAAKT ZIJN EN SLECHTS MET VALLEN EN OPSTAAN DE JUISTE WEG KUNNEN VINDEN.
DAAROM ZOND HIJ NIET ALLEEN PROFETEN,MAAR TENSLOTTE ZIJN EIGEN ZOON JEZUS, IN WIE WIJ GODS LIEFDE EN BARMHARTIGHEID VOLMAAKT WEERSPIEGELD KONDEN ZIEN.EN DIE VOOR ONS HET VOORBEELD IS VAN HOE WIJ GOD OP DE JUISTE WIJZE KUNNEN DIENEN.
MAAR IN HET EVANGELIE VAN VANDAAG HOREN WIJ HOE OOK JEZUS HET SLACHTOFFER IS GEWORDEN VAN NEPNIEUWS.NIEUWS DUS DAT VOLLEDIG ONJUIST WAS EN ALLEEN MAAR BEDOELD OM HEM BIJ DE MENSEN ZWART TE MAKEN.MARCUS VERTELT DAT ZELFS ZIJN FAMILIELEDEN NIET WISTEN WAT ZIJ AAN HEM HADDEN.HIJ HAD IMMERS ZIJN WERK ALS TIMMERMAN NEERGELEGD OM DE KOMST VAN HET RIJK GODS TE GAAN AANKONDIGEN..EN DAT NIET ALLEEN,HIJ DREEF OOK DUIVELS UIT.MENSEN DIE HET KONDEN WETEN,DACHTEN ZE – SCHRIFTGELEERDEN UIT JERUZALEM – .ZEIDEN DAT HIJ DAT MET BEHULP VAN DE VORST VAN DE DUIVELS DEED.JE REINSTE NEPNIEUWS DUS. GELUKKIG WEERLEGDE JEZUS DIT MET EEN JUISTE REDENERING.”DE DUIVEL ZAL TOCH NIET ZIJN EIGEN GLAZEN INGOOIEN”,ZEI HIJ.’NEE,IK DRIJF NIET MET BEHULP VAN DE DUIVEL DUIVELS UIT. MAAR IN MIJ EN DOOR MIJ WERKT DE GEEST GODS.DE GEEST DIE OOK ONS GESCHONKEN IS EN UIT WIE WIJ OOK MOETEN LEREN LEVEN.WANT DAT IS DE ENIGE MANIER WAAROP WIJ OP GOD KUNNEN GAAN GELIJKEN.
JEZUS WORDT WELEENS DE NIEUWE ADAM GENOEMD.ADAM GELOOFDE DAT HIJ AAN GOD GELIJK ZOU WORDEN,WANNEER HIJ VAN DE BOOM VAN KENNIS VAN GOED EN KWAAD ZOU ETEN. MAAR JEZUS HEEFT ONS VERZEKERD DAT WIJ PAS DEEL KRIJGEN AAN GODS KENNIS,JA GODS LEVEN, WANNEER WIJ HEM VOLGEN.DE APOSTEL JOHANNES ZEGT HET ZO:”HOE WETEN WIJ DAT WIJ GOD KENNEN?ER IS MAAR EEN BEWIJS:DAT WE ONS HOUDEN AAN ZIJN GEBODEN.WIE ZEGT DAT HIJ GOD KENT,MAAR ZICH NIET HOUDT AAN ZIJN GEBODEN,IS EEN LEUGENAAR.IN ZO IEMAND WOONT DE WAARHEID NIET.MAAR IN EEN MENS DIE GODS WOORD BEWAART,HEEFT ZIJN LIEFDE WERKELIJK ZIJN VOLMAAKTHEID BEREIKT.DAN WETEN WIJ ZEKER DAT WIJ IN HEM ZIJN.WIE DUS AANSPRAAK MAAKT OP VERBONDENHEID MET GOD,MOET LEVEN JUIST ZOALS CHRISTUS GELEEFD HEEFT.” (EERSTE BRIEF VAN JOHANNES,1,3-6).IN DEZE WOORDEN VAT JOHANNES SAMEN WAT DE WEZENLIJKE ROEPING VAN DE MENS IS.LEVEN UIT GODS WAARHEID BETEKENT NIET ALLEEN ZIJN WOORDEN ALS WAAR BELIJDEN,MAAR ER NAAR GAAN LEVEN.ZOALS JEZUS DAT GEDAAN HEEFT. VANUIT LIEFDE TOT GOD EN ALLE MENSEN.ALS WIJ DAT OOK PROBEREN TE DOEN,ZAL GODS GEEST STEEDS MEER IN ONS GAAN GROEIEN.ZULLEN WIJ STEEDS MEER OP HEM GAAN GELIJKEN.ZOALS JEZUS ZELF ZEGT:”ALS IEMAND MIJ LIEFHEEFT,ZAL HIJ MIJN WOORD ONDERHOUDEN.MIJN VADER ZAL HEM LIEFHEBBEN EN WIJ ZULLEN TOT HEM KOMEN EN VERBLIJF BIJ HEM NEMEN”.DAARMEE GEEFT HIJ AAN DAT HIJ DE WARE WEG IS,DE ENIGE ZUIVERE WAARHEID DIE DE MENS TOT INNIGE VERENIGING MET GOD BRENGT.

PASTOR OOSTENDORP AMEN

10e Zondag door het jaar 10 juni 2018
Lezingen: Genesis 3, 9-15 en Marcus 3, 20-35
Na het doopsel in de Jordaan is Jezus zijn zending met veel succes begonnen. Mensen raakten onder de indruk van zijn verkondiging. Hij sprak met gezag en deed vele wonderen. Mensen stroomden naar Hem toe en een aantal trokken als leerling met Hem mee. Maar al snel komt er ook weerstand. Zijn verwanten vinden, dat Hij niet meer bij zijn verstand is en ze proberen Hem terug te halen, om de eer van de familie hoog te houden. En er komen schriftgeleerden uit Jeruzalem, die hun oordeel al klaar hebben: door de vorst van de duivels drijft Hij de duivels uit!
Jezus reageert hier heel fel op. Hij is gekomen om zonden te vergeven, zelfs godslasteringen, maar deze zonde tegen de heilige Geest kan Hij niet vergeven. Met al hun geleerdheid zijn de schriftgeleerden niet in staat, om in Jezus het werk van de heilige Geest te onderscheiden. Jezus is gekomen als een geneesheer, als een dokter, om mensen te genezen van hun zonden. Maar als de patiënt geen vertrouwen heeft in de dokter, kan de dokter, hoe knap hij ook is, niets beginnen. Het komt er op aan te vertrouwen, te geloven, dat Jezus werkelijk van Godswege gezonden is, om ons van zonden te bevrijden.
En geloven, dat kunnen we niet uit onszelf, hoe geleerd we ook zijn. Het geloof moet ons gegeven worden. En het geloof wordt ons gegeven door de heilige Geest. En alleen als we geloven, dat Jezus de Zoon van God is, van Godswege gezonden om ons mensen te bevrijden van de machten van het kwaad, alleen dan kunnen we bevrijd worden van zonden en een leven leiden zoals God ons graag ziet: als kinderen van een liefdevolle Vader.
Als we de wil van de Vader willen volbrengen, dan beschouwt Jezus ons als zijn zussen en broers, dan zijn we ook zussen en broers van elkaar. En we kunnen als zussen en broers met elkaar omgaan, als we ons door de liefde van God laten leiden, als we ons door de heilige Geest laten leiden. Voor Jezus is deze Geest-verwantschap hechter dan de bloedverwantschap. Aan de bloedverwantschap komt een einde bij de dood, de Geestverwantschap duurt eeuwig.
We zien deze Geestverwantschap bij de eerste christengemeenschap, die ontstaat vanaf Pinksteren: vervuld van de heilige Geest waren ze één van geest en één van hart, ze waren trouw in het luisteren naar de apostelen en ze waren één in gebed en in het breken van het brood; en er was niemand die gebrek leed.
Zo kunnen wij ook vandaag kerk zijn. In deze wereld, waar de machten van het kwaad zoveel ellende brengen, kunnen wij door de Geest geleid een hechte liefdesgemeenschap vormen, trouw in het luisteren naar Gods Woord en eensgezind als zussen en broers samen, die zich verantwoordelijk weten voor elkaar en met name voor alle mensen in nood.
Pastor P. Rentinck