Pastoraal Beleidsplan

Voor een bepaalde periode wordt door het bestuur op gezag en aanwijzing van het pastoraal team een pastoraal beleidsplan vastgesteld.
Het pastoraal team beschrijft aan de hand van het beleidsplan een aantal werkzaamheden in een jaarplan die in het lopende jaar zullen worden gerealiseerd.

In pdf  0450 pastoraal beleidsplan 13-15

In word  0450 Pastoraal beleidsplan 2013 t/m 2015

 

INHOUD

Gebed aan het begin van een nieuw jaar 2

1. Onze basis 3

1.1. Geraakt door Jezus 3
1.2. Kerk van God 3

2. Onze huidige situatie 5

2.1. De moderne samenleving 5
2.2. De parochie Sint Martinus 6
2.3. Delen met elkaar 6
2.4. Vijf geloofsgemeenschappen, één parochie 7
2.5. We zijn kwetsbaar 8

3. Naar de toekomst toe 9

3.1. Wij gaan door op de weg van Jezus 9
3.2. Wat ons voor ogen staat 10
3.3. Wat betekent dat concreet? 11
3.3.a. Kerken en pastorale steunpunten: aanwezig voor mensen 11
3.3.b. De inzet van pastores en vrijwilligers 12
3.3.c. Projecten 13
3.3.d. De geloofsgemeenschappen en de bijdrage van vrijwilligers 14
3.4. De financiën en dit beleidsplan 15
3.5. Hoe gaan we dit uitvoeren? 15

 

Utrecht, januari 2013

 

pastoraal team en parochiebestuur
van de parochie Sint Martinus in Utrecht

 

 

 

 

 

 

Gebed aan het begin van een nieuw jaar

Als de HEER het huis niet bouwt,
vergeefs zwoegen de bouwers;
als de HEER de stad niet bewaakt,
vergeefs doet de wachter zijn ronde. (psalm 127, 1)

Eeuwige, onze God,
vanaf het begin schenkt U ons het leven;
vanaf het begin leeft U met ons mee;
vanaf het begin leeft U ons de liefde voor.
Laat ons bij alles wat wij dit jaar gaan doen,
niet onze eigen glorie zoeken,
maar zoeken naar wat U van ons vraagt.
Laat ons bij alles wat wij dit jaar gaan doen,
vertrouwen op uw bemoedigende aanwezigheid.
Laat ons bij alles wat dit jaar zal mislukken,
ons geloof, onze hoop en onze liefde bewaren.
Laat ons bij alles wat dit jaar zal lukken,
zeggen met de apostel Paulus:
“Ik heb geplant, een ander heeft water gegeven,
maar God gaf de groei.” (1 Korintiërs 3, 6)

Amen.
1. ONZE BASIS

 

1.1. Geraakt door Jezus

Wij zijn geraakt door de persoon van Jezus en door zijn blijde boodschap (= goede nieuws) dat het koninkrijk van God nabij is. In Gods naam mensen opbeuren, mensen er weer bij halen, mensen genezen, mensen vergeven, mensen laten delen, mensen weer in contact brengen met God: dat was de missie van Jezus. Voor minder deed Hij het niet. Alle mensen kinderen van God; niemand te veel, niemand te weinig, niemand te groot, niemand te klein, niemand verloren, iedereen terecht: dat was zijn droom en daar maakte Hij werk van. Zo was Hij het gezicht van Gods grenzeloze liefde en kwam in Hem het koninkrijk van God onder ons, een koninkrijk dat overal is waar de liefde van God heerst.
Jezus was het gezicht van Gods grenzeloze liefde en tegelijk onze broeder. Niemand heeft ooit God gezien, maar Jezus heeft ons God doen kennen als een Vader die houdt van ons, zijn kinderen. “Hoe groot is de liefde die de Vader ons geschonken heeft. Wij worden kinderen van God genoemd, en we zijn het ook.” (1 Johannes 3, 1). “Jullie hebben de Geest ontvangen om kinderen van God te zijn, om Hem te kunnen aanroepen met ‘Abba, Vader’. “ (Romeinen 8, 15).
Jezus en zijn droom zijn niet alleen iets van lang geleden. Met zijn Geest bezielt en inspireert Hij ons nog steeds, als de Levende in ons midden. Zijn Geest houdt zijn droom levend en heeft die droom ook in ons hart geplant. Deze droom geeft ons de hoop en de moed om Jezus te volgen op zijn weg. Op die weg worden wij mensen zoals we bedoeld zijn. Het gaat niet om ónze naam maar om Gods naam: Uw naam worde geheiligd. Het gaat niet om óns koninkrijkje maar om Gods koninkrijk: Uw rijk kome. Het gaat niet om wat wíj willen maar om wat God wil: Uw wil geschiede. Zo worden wij gelukkige mensen, mensen naar Gods hart. Dat is ook goed voor de wereld.

• Wij zijn geraakt door de persoon van Jezus en zijn boodschap.
• Jezus doet ons God kennen en wijst ons de weg naar het ware leven.
• Wij willen Hem volgen op zijn weg.

 

1.2. Kerk van God

”Daarna stelde de Heer tweeënzeventig anderen aan, die Hij twee aan twee voor zich uit zond naar iedere stad en plaats waar Hij van plan was heen te gaan.” (Lucas 10, 1) “En houd dit voor ogen: Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.” (Matteüs 28, 20) Deze zending en deze belofte geeft Jezus aan zijn leerlingen mee. Hij wil op alle plaatsen en in alle tijden Licht zijn voor mensen. Zijn leerlingen hebben daar werk van gemaakt en zo is de boodschap van het koninkrijk van God verspreid onder alle volken. Wat in de ogen van mensen onmogelijk leek, bleek voor God niet onmogelijk.
Als volgelingen van Jezus proberen ook wij kerk te zijn, nee: zijn wij kerk. De apostel Paulus zegt dat heel scherp als hij zijn beide brieven aan de christenen in Korinte begint met: “Aan de kerk van God in Korinte”. Zo mogen ook wij ons beschouwen als kerk van God in ons deel van de stad Utrecht. Daar is vervolgens heel wat over te zeggen (zoals ook Paulus in de beide genoemde brieven na de opening heel wat op te merken had tegenover de christenen in Korinte), maar het blijft staan als onze kern: wij zijn kerk van God. Dat is niet exclusief bedoeld en niet bedoeld om ons af te zetten tegen anderen, maar we mogen weten dat wij bijeenkomen in Gods naam, dat wij door God geroepen zijn. Zo kunnen we aan het begin van een viering bidden:

Eeuwige, onze God,
bron van leven, bron van liefde.
U brengt ons hier bijeen
om opnieuw te gaan leven
met U en met elkaar.
Uw stem heeft ons geroepen,
uw woord heeft ons geraakt.

We zijn kerk van God en we moeten steeds weer kerk van God worden. Op die weg is het van levensbelang om te luisteren naar Gods Woord, naar de Geest in ons, naar elkaar en naar de armen. Gods woord geeft ons richting, haalt ons weg uit onze gerichtheid op onszelf, bemoedigt ons, houdt ons gaande. Als we luisteren naar de Geest in ons en

 

naar elkaar, kunnen we op het spoor komen wat ons ten diepste beweegt en inspireert, en kunnen we elkaar zo helpen op onze weg als volgelingen van Jezus. Als we luisteren naar de armen en ons laten raken door hun lot, houden zij ons bij de les en halen zij ons weg uit een te binnenkerkelijke opstelling.
Zo kunnen we het genoemde gebed aldus vervolgen:

Wij bidden U;
open onze oren en ons hart,
nu wij gaan horen hoe U tot ons spreekt,
en doe ons uw woord verstaan
met hart en hoofd en handen.
Dat vragen wij U door Jezus Christus,
uw Zoon en onze broeder,
vandaag, morgen en alle dagen.
Amen.

• We staan in een eeuwenlange traditie, op de schouders van de apostelen.
• We zijn kerk van God en we moeten steeds weer kerk van God worden.
• Op die weg moeten we luisteren naar Gods Woord, naar de Geest in ons, naar elkaar en naar de armen.
2. ONZE HUIDIGE SITUATIE

 

2.1. De moderne samenleving

Nederland heeft zich ontwikkeld tot een moderne samenleving. Die samenleving is geen eenheidsworst meer, maar kent grote verschillen en tegenstellingen tussen groepen en individuen. Binnen die samenleving zoeken mensen hun weg en zoeken wij als kerk onze weg.
Als we proberen zicht te krijgen op onze samenleving, zien we enkele grote lijnen:

– Mensen zijn heel verschillend. Sommigen wonen al generaties in Nederland en anderen zijn afkomstig uit andere landen. Er zijn mensen met een goed of behoorlijk inkomen, mensen die met moeite rond kunnen komen en mensen onder het bestaansminimum. Het opleidingsniveau loopt uiteen van hooggeschoold tot ongeschoold. Er is een lappendeken van godsdiensten en levensbeschouwingen, bijv. de R.-K. kerk, de protestantse kerken. evangelische christenen, de islam, religieus geïnteresseerden zonder kerkelijke binding en mensen die zich ongelovig noemen. Ook binnen die groepen zijn er vaak grote verschillen.
– Ons leven speelt zich niet alleen af in de wijk waarin we wonen. Voor ons werk, voor vrijetijdsbesteding en voor contacten met familie en vrienden leggen we vaak grote afstanden af en komen we in contact met andere milieus. Daarnaast zijn in ons leven de televisie en de computer niet weg te denken. Daardoor komt de hele wereld in onze huiskamer. Via internet hebben we bijna onbeperkte mogelijkheden van informatie en contact.
– Vanwege het werk en de vele vormen van vrijetijdsbesteding hebben velen een volle agenda. Je moet wel sterk gemotiveerd zijn om nog tijd te vinden voor gebed, voor bezinning, voor kerkgang of voor vrijwilligerswerk in de parochie.
– Er wordt grote nadruk gelegd op het maken van eigen persoonlijke keuzes. Je moet zelf je leven opbouwen.
– De economie bepaalt steeds meer de maatschappelijke keuzes die gemaakt worden. Als symbool hiervan zien we dat de stad Utrecht niet meer gedomineerd wordt door kerktorens, maar door grote bank- en verzekeringsgebouwen.
– We zien mensen die tijdelijk of blijvend in de marge van de maatschappij leven, bijv. omdat ze arm, gevlucht, dakloos, verslaafd of gehandicapt zijn. Daarbij zijn er grote verschillen per wijk.
– Voor zover jongeren op zoek zijn naar zingeving en verdieping, doen ze dat vaak individueel. Zij sluiten zich niet gauw aan bij bestaande organisaties zoals kerken.

De moderne samenleving laat een veelkleurig beeld zien. Verdwenen is het katholieke milieu waarin onze parochies ontstaan zijn. Dat roept de vraag op hoe we kerk kunnen zijn in dit andere milieu, een milieu dat multicultureel en multireligieus is.

• Onze samenleving kent grote verschillen.
• Onze samenleving is een heel andere dan die waarin onze katholieke parochies ontstaan zijn.
• De vraag is hoe we in deze moderne samenleving kerk kunnen zijn.

2.2. De parochie Sint Martinus

In ons deel van de stad Utrecht zijn we als parochie kerk van God en moeten we steeds weer kerk van God worden. Daarbij is het van levensbelang om onze droom vast te houden en tegelijk deze droom handen en voeten te geven.
Onze parochie is opgericht per 1 januari 2010, als een fusie van vijf parochies. Deze vijf voormalige parochies zijn nu vijf geloofsgemeenschappen binnen de parochie Sint Martinus. Voor de periode 2010-2014 is een pastoraal beleidsplan voor de parochie vastgesteld, maar voor de verdere ontwikkeling van de parochie is het noodzakelijk een nieuw beleidsplan te formuleren. Die dringende boodschap bracht het pastorale team in het najaar van 2011 over aan het parochiebestuur.

 

Bij de voorbereiding van het nieuwe beleidsplan wilde het team de vijf geloofsgemeenschappen actief betrekken. Daarmee gaf het team gehoor aan signalen uit de parochie. Die betrokkenheid van de geloofsgemeenschappen zou hopelijk leiden tot grotere steun voor de toekomstige koers van de parochie.
Het pastorale team gaf tevens het advies aan het parochiebestuur om voor de opzet en begeleiding van dit proces hulp van buiten te vragen. Daarmee stemde het parochiebestuur in. Die hulp van buiten werd gevonden in drs. Henk Brussel. Hij ging vanaf maart 2012 met het team op weg om in een stapsgewijs proces de klus te klaren.
Als eerste stap evalueerde het team de ontwikkeling van de parochie tot dan toe. Deze teamevaluatie werd in april 2012 gepresenteerd in een bijeenkomst van het team met de pastoraatsgroepen, de locatieraden en het parochiebestuur. Die bespreking leidde tot een verzoek vanuit diverse geloofsgemeenschappen om nog sterker betrokken te worden bij de ontwikkeling van het beleidsplan. Zo ontstond het idee voor een tweedaagse pastorale conferentie, die in september 2012 werd gehouden met vertegenwoordigers van de geloofsgemeenschappen, het bestuur en het team. Met de resultaten van deze conferentie ging het pastorale team aan de slag om een concept voor een nieuw beleidsplan te formuleren. Dit concept werd besproken in een tweede pastorale conferentie in november. Het resultaat ligt voor u.

• De Sint Martinusparochie is voor de komende jaren een beleidsplan gaan ontwikkelen in samenspraak met de geloofsgemeenschappen.
• In twee pastorale conferenties zijn aanzetten voor dit beleidsplan besproken.

 

2.3. Delen met elkaar

De parochie Sint Martinus voert als motto ‘Delen met elkaar’. Daarmee laat de parochie weten de weg te willen gaan die Jezus heeft voorgeleefd. Jezus is het gezicht van Gods liefde, een liefde die grenzeloos deelt. In het evangelie roept Jezus ook ons op om zijn levensweg te volgen.
De parochie laat zich daarnaast inspireren door Sint Martinus, die geraakt werd door het lot van een onaanzienlijk mens, zijn mantel deelde en zo Jezus ontmoette. In het verhaal van Sint Martinus blijkt dat delen niet alleen een zaak is van (weg)geven. Delen schept ook een blijvende band met Jezus, die in het delen op verhulde wijze ontmoet wordt.
Iedere gelovige en iedere gemeenschap van de Sint Martinusparochie wordt geroepen deze weg te gaan. Op vele manieren laat onze Heer zich ontmoeten waar we delen: onderling, naar buiten toe en zeker met de minsten. We kunnen elkaar verrijken door onze ervaringen van die verschillende ontmoetingen met de Heer met elkaar te delen. In die uitwisseling ligt de kans voor de parochie een verband te worden waar geloof leeft en wordt gevonden, gedeeld, gevierd, geleerd en gedaan tot geluk en welzijn van mensen en van de wereld.

• De parochie Sint Martinus en haar geloofsgemeenschappen vinden inspiratie in de weg die het evangelie van Jezus Christus aanwijst en in het verhaal van Sint Martinus.
• Het delen van ons geloof kan een verbondenheid scheppen die gelukkig maakt en goed is voor het welzijn van de wereld.

 

2.4. Vijf geloofsgemeenschappen, één parochie

Wat mogen wij verwachten van de Sint Martinusparochie en van de vijf geloofsgemeenschappen? Wij noemen een aantal punten:

– Onze parochie Sint Martinus wordt gevormd door geloofsgemeenschappen in verschillende delen van de stad Utrecht. Deze geloofsgemeenschappen weten zich met elkaar verbonden, zijn financieel solidair en willen elkaar steunen in de missie zoals die is omschreven onder het kopje ‘Delen met elkaar’.
– In de geloofsgemeenschappen wordt in ieder geval in het weekend gevierd, maar ook op andere momenten, zeker als het leven van mensen daarom vraagt.
– In de geloofsgemeenschappen wordt gestalte gegeven aan zorg en aandacht voor elkaar en voor mensen in de omgeving die steun nodig hebben.
– Vanuit de geloofsgemeenschappen geeft de PCI (Parochiële Caritas Instelling) hulp aan mensen in financiële nood en vraagt de PCI aandacht voor de situatie van deze mensen.
– De geloofsgemeenschappen leveren een positieve bijdrage aan het samenleven in de omgeving / wijk.

 

– De geloofsgemeenschappen organiseren samen in de adventsactie en de vastenactie hun verbondenheid met mensen verder weg, waarbij als het kan duurzame relaties worden gelegd.
– De geloofsgemeenschappen bevorderen en ondersteunen verdieping en scholing. Dit kan gebeuren zowel via eigen activiteiten als vanuit de parochie en via oecumenische samenwerking.
– In elke geloofsgemeenschap functioneren een pastoraatsgroep en een locatieraad. Zij hebben binnen de eigen geloofsgemeenschap een centrale taak, maar zij staan ook garant voor het contact van een geloofsgemeenschap met het pastorale team en het parochiebestuur.
– De parochie Sint Martinus ziet zichzelf als een deel van de Rooms-Katholieke kerk.
– De parochie zoekt contacten met andere christelijke kerken en met andere godsdiensten en levensbeschouwingen.

• De parochie Sint Martinus bestaat uit levende geloofsgemeenschappen en vormt een deel van de Rooms-Katholieke kerk.
• Een geloofsgemeenschap kan zichzelf organiseren, komt samen om te vieren, ziet om naar mensen, bevordert verdieping en is betrokken bij de wijk.

 

2.5. We zijn kwetsbaar

De pastores werken voor onze hele parochie Sint Martinus en komen zo regelmatig in al onze vijf geloofsgemeenschappen. Steeds sterker valt hun en andere parochianen op dat de situatie in veel opzichten zorgelijk en kwetsbaar is:

– Betrokkenheid bij een geloofsgemeenschap blijkt voor steeds minder mensen vanzelfsprekend of aantrekkelijk te zijn. Dat realiseren de parochie St. Martinus en haar geloofsgemeenschappen zich.
– De huidige geloofsgemeenschappen tellen veel senioren. Het zal steeds lastiger worden om activiteiten en groepen in stand te houden en vrijwilligerstaken te vervullen.
– We moeten er rekening mee houden dat de vertrouwde inkomsten uit kerkbalans, giften en collectes zullen afnemen. Dit hoeft ons niet te weerhouden van pogingen deze tendens om te buigen, maar we willen ons niet bij voorbaat rijk rekenen.
– Mensen die betrokken zijn bij de eigen nabije geloofsgemeenschap, kunnen niet op dezelfde wijze aangesproken worden om een bijdrage te leveren voor de parochie als geheel.
– Dit alles maakt het bestaan en de energie van de gehele organisatie kwetsbaar in mensen en in middelen.
– De omvang van het huidige pastorale team en van andere professionele ondersteuning zal zo onder druk komen te staan.
– De huidige vijf kerkgebouwen vormen vaak een te ruime jas voor de liturgie. Het zal niet goed mogelijk blijven om al deze vijf kerkgebouwen te handhaven.
– De huidige financiële situatie van de parochie geeft reden tot zorg.
– Voor steeds meer mensen wordt het duidelijk dat het niet mogelijk is door te gaan zoals we gewend zijn, ook al gaat ons dat aan het hart. Het vertrouwde aanbod alleen is niet voldoende om in de vragen van ‘nu’ te voorzien en zal waarschijnlijk ook in de toekomst voor veel mensen niet aantrekkelijk blijken.
– Grote veranderingen roepen sterke reacties op. Bij de noodzakelijke veranderingen moeten we met de nodige voorzichtigheid te werk gaan en verstandig omgaan met het tempo van de ontwikkelingen.
– De geloofsgemeenschappen zullen steeds meer zelf taken moeten dragen. Het is de vraag In hoeverre ze daartoe in staat zijn.
– Het oude voelt nog steeds vertrouwd. Daarom moeten we vanaf het begin en steeds opnieuw wijzen op de noodzaak van veranderingen.

Het gaat ons om een parochie en levende geloofsgemeenschappen die uitgaan van ‘delen met elkaar’. Vanuit die zorg moeten we soms ingrijpende keuzes maken. Die keuzes zijn lastig en pijnlijk, want we moeten ons instellen op minder menskracht en minder middelen, én we moeten van de nog resterende menskracht en middelen een deel vrijmaken om ook nieuwe initiatieven te kunnen ontplooien waarom de huidige situatie vraagt.

• De parochie en de vijf geloofsgemeenschappen worden steeds kwetsbaarder in mensen en in middelen.
• Voortzetting van alleen het vertrouwde aanbod is geen weg met toekomst en spreekt niet de mensen aan bij wie we interesse vermoeden.

 

• De situatie waarin de parochie nu verkeert, dwingt ons keuzes te maken.

 

3. NAAR DE TOEKOMST TOE

 

3.1. Wij gaan door op de weg van Jezus

De situatie in onze parochie en onze geloofsgemeenschappen is in veel opzichten zorgelijk en kwetsbaar, maar we zijn als christenen niet zonder hoop. We zien wel degelijk positieve kansen en die willen we ook formuleren, maar dat kunnen we pas zinvol doen als we de zorgen en de kwetsbaarheid van onze hele parochie en van onze geloofsgemeenschappen onder ogen zien.
We gaan zeker niet mee met de tendens om de kerk als een aflopende zaak te zien. In de loop van de eeuwen is de situatie van de kerk vaker kritiek geweest. Toch zijn er steeds gelovigen doorgegaan met de verkondiging van de blijde boodschap van het koninkrijk van God. Zij vertrouwden daarbij op de belofte van Jezus: “Houd dit voor ogen: Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.” (Matteüs 28, 20) We willen ons aansluiten bij deze geloofsgetuigen door de eeuwen heen, in de hoop dat Jezus ook vandaag licht voor de wereld mag zijn.
Onze hoop en ons vertrouwen betekenen niet dat wij gewoon doorgaan op de vertrouwde wegen. Overigens zijn die vertrouwde wegen nog niet zo oud. Zo is geen van onze vijf huidige kerkgebouwen ouder dan honderd jaar. Gedurende een bepaalde tijd hebben die gebouwen gefunctioneerd als een plaats van samenkomst voor grote groepen gelovigen. Dat is voorbij. De huidige vormen van kerk-zijn zijn niet heilig. Om de blijde boodschap van het koninkrijk van God ook in onze tijd te laten klinken zullen we andere wegen moeten zoeken. Daarbij kunnen we inspelen op een nieuw zoeken en verlangen naar God dat we zien bij mensen om ons heen, mogen we vertrouwen op de belofte van Jezus dat Hij bij ons zal zijn en blijven, en mogen we ons laten inspireren door onze patroonheilige Sint Martinus die ons laat zien hoe Jezus ons nabij komt in arme en kwetsbare mensen.

Op welke manier kan de Kerk voor Christus getuigen in de wereld? Allereerst door Jezus’ liefde voor arme en zwakke mensen voelbaar te maken. De wereld hongert naar genezing, vergeving, verzoening en vooral onvoorwaardelijke liefde – daaraan moet de Kerk dienstbaar zijn. Overal waar we hongerigen te eten geven, naakten kleden, eenzamen bezoeken, luisteren naar uitgestotenen en mensen in vrede bijeenbrengen, laten we weten wie de levende Christus is, zelfs al noemen we zijn naam niet.
Het is belangrijk om bij al ons doen en laten de naam van Jezus vast te houden, want Hij is het die ons heeft uitgezonden.

(Henri Nouwen, Brood voor onderweg – Een dagboek
van wijsheid en geloof, tekst voor 6 november)

• Jezus en zijn blijde boodschap blijven onze basis.
• Daarbij zullen we nieuwe wegen moeten zoeken.
• We zien om ons heen een nieuw zoeken en verlangen naar God. Daarop willen we inspelen.
• We mogen vertrouwen op de belofte van Jezus dat Hij bij ons is en zal blijven.
• We laten ons inspireren door Sint Martinus.

 

3.2. Wat ons voor ogen staat

We hebben oog voor de zorgen en de kwetsbaarheid van onze parochie, maar we blijven uitgaan van Jezus en zijn blijde boodschap. Wat staat ons daarbij voor ogen?

– We nemen als parochie ons motto ‘delen met elkaar’ serieus. Dat betekent dat we zo goed mogelijk nabij zijn aan mensen in de wijk waar ze wonen, op een wijze die past bij de wijk en haar bewoners. Hoe zijn / blijven we aanwezig in wijken / buurten, niet alleen via kerkgebouwen maar ook door mee te doen met anderen in de wijk? Ingaan op deze vraag geeft aan iedere locatie een eigen gezicht en een eigen bijdrage aan de parochie als geheel.

 

-Van iedere geloofsgemeenschap delen de betrokken leden (en gasten) in het weekend inspiratie, geloof en zorg met elkaar in de viering van de eucharistie, in een woord- en communieviering of een viering van woord en gebed. In het spoor van Jezus zoeken zij een drievoudige ontmoeting: met God, met de naaste (d.w.z. met elkaar maar ook met anderen) en met zichzelf. Die drievoudige ontmoeting gebeurt overigens niet alleen in vieringen, maar ook in het optrekken met mensen, in het zorgen voor anderen en in het samenwerken van mensen aan een taak of project. Zo versterkt de geloofsgemeenschap haar eigen samenhang en levert ze ook een bijdrage aan de leefbaarheid van de wijk.
– Daarnaast zijn de geloofsgemeenschappen met elkaar verbonden in de Sint. Martinusparochie. In deze band worden taken en activiteiten ondergebracht die goed of beter met elkaar gedeeld kunnen worden: verdieping, geloofsonderricht, scholing, organisatie van diaconie, externe contacten en publiciteit.
– Deze onderlinge verbondenheid en samenwerking van de geloofsgemeenschappen is geen belemmering voor het zoeken van bondgenootschap en samenwerking met andere kerken en kerkelijke groepen, andere mensen van goede wil en maatschappelijke partners (waaronder scholen). Integendeel, die onderlinge verbondenheid kan juist die relaties naar buiten toe ondersteunen.
– We richten ons meer op wat je als buitenstaander van een parochie en een geloofsgemeenschap zou mogen verwachten. We worden ons er meer bewust van dat we ons niet kunnen beperken tot zorg en aandacht voor elkaar. We mogen het licht van het geloof niet voor onszelf of voor de eigen groep alleen houden, maar we willen dat licht ook naar buiten laten stralen. In ons parochieblad Martinusmagazine richten we ons ook uitdrukkelijk tot een bredere groep geïnteresseerden.
– De parochie zet zich ervoor in om ‘delen met elkaar’ tot een aantrekkelijke maatschappelijke keuze te maken. Dit doen we door aandacht te vragen voor de thema’s ‘armoede’, ‘uitsluiting’ en ‘duurzaamheid’ (bijv. met de vraag hoe duurzaam we als parochie zelf bezig zijn in onze keuze voor een bank, onze beleggingen, onze gebouwen en onze aankopen). De parochie doet dit eveneens door daadwerkelijke solidariteit te tonen in de ondersteuning van voedselbanken, kledingbanken, de PCI (Parochiële Caritas Instelling), adventsprojecten en vastenprojecten.
– We doen dit omdat het de weg is die het evangelie van Jezus Christus ons wijst. Op deze weg ontwikkelen en verdiepen we onze houding als christenen in de praktijk van het dagelijks leven. Om dat te kunnen hebben veel mensen elkaar nodig om inspiratie, inzicht en volharding te delen en te vertalen naar dagelijks handelen. Dit dagelijks handelen staat open voor de genoemde drievoudige ontmoeting. Daarbij kunnen kleine kringen (‘huiskerken’) de beste mogelijkheden bieden voor mensen die met geloof willen leven om zich met elkaar de christelijke levensweg eigen te maken. Deze kleine kringen vinden een bedding en een ontmoetingspunt in de geloofsgemeenschappen, vinden een kader in de parochie en bieden kracht, liefde en een basis aan het geheel. Delen met elkaar om met elkaar te delen.
– We beseffen dat slechts weinig jongvolwassenen en jongeren actief betrokken zijn bij onze parochie. We willen blijven zoeken naar manieren om in vieringen, diaconale activiteiten en kleine kringen deze doelgroep meer te betrekken bij de boodschap van Jezus.

• ‘Delen met elkaar’ is de kern van alle activiteiten van en in de parochie Sint Martinus.
• Delen is een beweging met missionaire kracht, d.w.z. is een beweging die ons weghaalt uit de gerichtheid op onszelf en op onze eigen groep en die het licht van het evangelie wil laten stralen naar buiten toe.

 

3.3. Wat betekent dat concreet?

3.3.a. Kerken en pastorale steunpunten: aanwezig voor mensen

In het voorgaande hebben we de situatie overwogen waarin we ons bevinden en waarmee we rekening moet houden. We moeten ook efficiënt omgaan met de beschikbare middelen. Zo komen wij tot het voorstel om in de komende jaren (2013 t/m 2015) te werken aan de verdere uitbouw van het ingezette pastorale beleid in combinatie met een verstandige aanpassing van de gebouwen.

De Sint Martinusparochie heeft eind 2015 vier kerken en één pastoraal steunpunt (of eventueel drie kerken en twee pastorale steunpunten):
– De Sint Aloysiuskerk huisvest het liturgisch centrum van de parochie. In het erbij horende pastoraal centrum is het centraal secretariaat van de parochie ondergebracht en is goede ruimte beschikbaar voor catechetische en andere

– groepsactiviteiten. De geloofsgemeenschap van de St. Aloysius zet zich in om van betekenis te zijn voor de mensen in de wijken van Utrecht-Oost.

 

– De Sint Pauluskerk is de thuishaven van de Paulusgemeenschap, die zich inzet om van betekenis te zijn voor de mensen in de wijken van Utrecht-Noordoost .
– De H.Johannes de Doper / H.Bernarduskerk is de kerk voor Utrecht-Zuid en vormt de thuisbasis voor de geloofsgemeenschap Johannes de Doper / Bernardus, die zich richt op de mensen in de wijken Tolsteeg-Hoograven-Lunetten.
– In Utrecht-Zuid is de geloofsgemeenschap rond de Sint Gertrudiskerk heel kwetsbaar geworden. Ook een recente actie om in een nieuw stukje wijk bewoners te benaderen met een welkomstbrief leverde niets op, integendeel: op 84 brieven kwamen slechts 5 reacties, alle 5 met het verzoek tot uitschrijving! De grote Gertrudiskerk is mensen dierbaar, maar de kosten voor onderhoud worden steeds moeilijker te dragen. Daarom willen we serieus gaan werken aan het medegebruik van deze kerk door derden. Als dit niet haalbaar blijkt of niet voldoende oplevert, sluiten we niet uit dat we deze kerk moeten afstoten. Dit mogelijke afstoten van deze kerk betekent overigens niet het afstoten van de geloofsgemeenschap rond de Gertrudis! We richten ons hoe dan ook positief op het ombouwen van de pastorie van de Gertrudiskerk tot pastoraal steunpunt. Dit steunpunt is de plek waar de Gertrudisgemeenschap kan samenkomen en ook nieuwe activiteiten gericht op mensen in Rivierenwijk en Dichterswijk kan organiseren. De gemeenschap rond de Nicolaïkerk (PKN) maakt ook gebruik van deze voorziening. Als de Gertrudiskerk wordt afgestoten, zoekt het parochiebestuur voor deze kerk een alternatieve bestemming, maar blijft de pastorie het pastorale steunpunt van de Gertrudisgemeenschap.
– Voor de kerk van de Wederkomst des Heren streeft het parochiebestuur naar een andere bestemming. Dit is een reeds eerder genomen besluit. Een commissie doet al geruime tijd onderzoek naar de uitvoering van dit besluit. De gemeenschap rond deze kerk krijgt van het parochiebestuur de verzekering dat dit bestuur zorgt voor een voorziening waardoor deze gemeenschap kan blijven samenkomen en de activiteiten voort kan zetten die zij wenst. Daarnaast ontwikkelt de parochie in de wijk Kanaleneiland andere initiatieven om in samenwerking met partners aanwezig te zijn met een pastoraal aanbod.
In de kerken en de pastorale steunpunten kan men op doordeweekse ochtenden terecht om mensen te ontmoeten, een kopje koffie te drinken en iets te regelen. Er komen ook groepen voor activiteiten (vieren, leren, ontmoeten, soos, acties voeren). Op al deze plekken is er tevens een vanaf de straat vrij toegankelijke stilteplek / devotiekapel voor mensen die een moment van stilte zoeken of die een kaarsje willen opsteken. Daarnaast blijven we zoeken naar mogelijkheden om ook aanwezig te zijn / blijven in andere wijken / buurten van onze parochie.

• De parochie Sint Martinus reorganiseert haar gebouwen.
• De geloofsgemeenschappen kunnen vertrouwen op voorzieningen voor hun activiteiten.
• In de wijk wil de parochie aanwezig zijn met activiteiten en toegankelijke devotieplekken.

3.3.b. De inzet van pastores en vrijwilligers

Vierend samenkomen om geloof, hoop en liefde te delen is vanaf het begin een fundamenteel onderdeel van de christelijke traditie. Eucharistievieringen en andere vieringen, luisteren naar het Woord van God en gebed zijn in de Sint Martinusparochie belangrijk om ons voortdurend te laten inspireren door Jezus Christus, van wie wij volgelingen willen zijn. De pastores zetten zich met hulp van assistenten en vrijwilligers in voor de voorbereiding en verzorging van de liturgie.
Essentieel zijn de vieringen in het weekend in het aangewezen liturgisch centrum, de overige kerken en de pastorale steunpunten. In het liturgisch centrum wordt op zondag eucharistie gevierd waarin de pastoor of een van de priesterassistenten voorgaat. Op de overige vierplekken zal in het weekend zo mogelijk eucharistie worden gevierd of anders een woord- en communieviering worden gehouden. Het voorgaan in deze vieringen nemen de (assistent-)diakens en pastoraal werkers op zich en ook lekenvoorgangers worden uitgenodigd een bijdrage te leveren. In de vorm van regelmatige gezinsvieringen en kinderwoorddiensten krijgen kinderen passende aandacht. Met name voor jonge mensen willen we starten met Taizé-vieringen.
Daarnaast zijn er in het weekend en door de week andere vormen van vieren, waar ook ruimte is voor nieuwe vormen van gebed en bezinnend samenzijn. Bij deze andere vormen van vieren gaat het ons niet om een algemene spiritualiteit maar steeds om de boodschap en inspiratie van Jezus.
Vieringen in zorghuizen vormen nog een apart aandachtspunt. Groepen van vrijwilligers dragen al deze vieringen, waarbij pastores betrokken kunnen worden.

De pastores staan garant voor een aanbod van sacramentencatechese. De programma’s voor doopvoorbereiding, huwelijksvoorbereiding en opname in de R.-K. kerk (catechumenaat) worden onder de regie van ‘Martinus’

aangeboden. De voorbereidingen van kinderen op de eerste communie en het vormsel zullen meer en meer op elkaar worden afgestemd en zo mogelijk binnen de geloofsgemeenschap vorm krijgen. Waar nodig zal aan deze onderdelen ook meer centraal gestalte gegeven worden.
Catechetische activiteiten (verdieping en vorming in gespreksgroepen, lezingen en bijzondere bijeenkomsten) worden in samenwerking door vrijwilligers en pastores voor de hele parochie ontwikkeld en georganiseerd. De pastores leveren een bijdrage aan de uitvoering van dit programma.

Pastorale begeleiding van mensen is ook een taak die de pastores behartigen. Het optrekken met mensen rond ziekte en levenseinde en het verzorgen van de uitvaart zijn hiervan een bijzonder onderdeel. Wanneer de betrokken persoon / personen en de situatie dat toelaten, nemen bekwame vrijwilligers deel aan deze herderlijke taken en voeren deze zij zelfstandig uit.

De pastores zijn voor het pastorale aspect aanspreekpunt voor mensen en groepen die taken in de parochie en de geloofsgemeenschappen op zich hebben genomen. Bij deze coaching van vrijwilligers bieden de pastores zo mogelijk en waar nodig ondersteuning en scholing of organiseren zij, de uitvoering daarvan door anderen.

Het centraal secretariaat ondersteunt pastores en vrijwilligers.
Te onderzoeken is of voor specifieke taken of voor werkzaamheden in projectvorm ook andere professionele ondersteuning dan door de pastores ingezet kan worden.

• In kerken en pastorale steunpunten wordt in het weekend gevierd.
• De pastores zetten zich in voor vieringen, sacramentencatechese, pastorale begeleiding en de coaching van vrijwilligers.
• Assistenten en vrijwilligers delen in de uitvoering van deze pastorale taken.
• Voor projecten kunnen wellicht ook mensen met andere deskundigheden dan die van pastores worden ingeschakeld.

3.3.c. Projecten

De pastores maken tijd vrij om twee projecten te ontwikkelen die erop gericht zijn ‘delen met elkaar’ spiritueel en praktisch uit te bouwen. Deelname aan deze projecten door de geloofsgemeenschappen is gewenst maar geen voorwaarde.

1. Kringen: We willen huiskamerkringen ontwikkelen als plekken voor het delen van inspiratie dicht bij huis en in het dagelijks leven. Die kringen zullen met recht ‘huiskerken’ genoemd kunnen worden, want daar trek je met een vertrouwde kring geregeld op, lees je de Schrift, overdenk je de inhoud met elkaar en kom je tot gebed – maar ook tot het zoeken en samen overwegen hoe we aan die weg van Jezus in ons dagelijks bezig-zijn ruimte kunnen geven en recht kunnen doen. In deze huiskamerkringen worden gelovigen geschoold en toegerust om in onze tijd dragers van geloof te zijn. Zo’n kring kan bijv. een ‘Geloven Nu’-groep zijn (zoals die al in de Gertrudis bestaat) of een groep van jongere mensen.
Naast deze huiskerken investeert de parochie in steun aan de opbouw van een aantal (Sant’Egidio-) kringen, die opkomen voor mensen die in de knel zijn geraakt. Deze kringen van gelovigen dragen een of meer concrete activiteiten waarin vriendschap met armen wordt gesloten. Deze groepen komen gezamenlijk elke week op een vaste tijd bij elkaar voor een gebedsdienst om samen stil te zijn, te bidden en kracht te zoeken voor het optrekken met mensen en het omgaan met alle problemen die zij tegenkomen. Ook hierbij willen we jongere mensen betrekken.
In deze kringen / groepen ligt de kern van onze verdieping, onze scholing en de versterking van ons geloof. Daar voeden gelovigen elkaar om de weg van Jezus te gaan. Daarnaast spelen vorming en toerusting een rol in heel ons aanbod, bijv. in de sacramentencatechese, de begeleiding van de geloofsgemeenschappen om steeds meer zelfdragend te zijn, de ondersteuning van pastoraatsgroepen en de jaarlijkse Martinuslezing.

 

 

2. In de wijk Kanaleneiland (en desgewenst ook elders) zoeken we naar nieuwe vormen om aan te sluiten bij bewegingen rond zingeving, levensinvulling en solidariteit. De parochie doet dit samen met in aanmerking komende partners (andere kerken, buurtpastoraat, de Brug enz.). Bij de uitwerking van dit (parochie)project wordt de Wederkomstgemeenschap zoveel mogelijk betrokken.

• Er wordt tijd van het pastorale team vrijgemaakt voor het ontwikkelen van twee vernieuwende en missionaire projecten.
• In het project huiskamerkringen worden geloof en leven op elkaar betrokken.
• Het project ‘Nieuwe aansluiting’ op Kanaleneiland verkent mogelijkheden om vanuit de kerk bij mensen te zijn in het ontdekken van zin, levensinvulling en solidariteit.

3.3.d. De geloofsgemeenschappen en de bijdrage van vrijwilligers

De geloofsgemeenschappen van de parochie Sint Martinus leggen in hun aandacht en activiteiten nadruk op onderlinge zorg, ontmoeting, vormen van geloofsverdieping, betrokkenheid bij de buurt en de wijk, vieringen in zorghuizen en eigen andersoortige liturgie. Daarbij zijn richtpunten:
– Wat lokaal kan, gebeurt lokaal.
– Het is vanzelfsprekend dat je samenwerkt met andere geloofsgemeenschappen en de parochie, maar ook met bondgenoten (al dan niet kerkelijk) in de eigen omgeving.
– De talenten en interesses van de vrijwilligers zijn medebepalend voor de keuze van de activiteiten.

De pastoraatsgroepen leggen het accent op het optrekken met mensen. Zij leggen contact met mensen van wie ze te horen krijgen dat er wat aan de hand is. Ze gaan op bezoek, schakelen ook anderen (inclusief werkgroepen en ontmoetingsgroepen) in om contact te houden en seinen zo nodig een pastor in. Ook zorgen ze ervoor dat er zo nodig een link gelegd wordt naar de parochiële taakgroepen.

De locatieraden zorgen dat de voorzieningen beheerd en onderhouden worden (budget in samenwerking met de parochie) en zorgen voor zaken als het contact leggen met geloofsgenoten die in de parochie / gemeenschap komen wonen, distributie van blad en de organisatie van kerkbalans. De locatieraden stellen voor de uitvoering van taken groepen in.

Pastoraatsgroep en locatieraad van een geloofsgemeenschap houden met elkaar contact over voortgang en wel en wee van de geloofsgemeenschap en ontwikkelen samen vormen van informatie en uitwisseling voor de parochianen inzake de geloofsgemeenschap.

• In de geloofsgemeenschappen worden nabijheid en zorg met inzet van vrijwilligers gerealiseerd.
• Pastoraatgroepen zijn de spil voor het optrekken met mensen.
• Locatieraden richten zich op de voorzieningen en de organisatie.

 

3.4. De financiën en dit beleidsplan

De reserves van de parochie bieden een voldoende financiële basis voor dit beleidsplan. Door de Monumentenwacht is voor alle locaties een onderhoudsplan voor de komende jaren (een ‘meerjarenonderhoudsplan’) gemaakt. De kosten die jaarlijks op basis van dit onderhoudsplan tot 2020 gemaakt moeten worden, zijn door de parochie te dragen. Zoals eerder in dit beleidsplan is aangegeven, is het uitgangspunt dat er voor iedere geloofsgemeenschap een kerk of een pastoraal steunpunt beschikbaar blijft. De fusie van de vijf voormalige parochies tot één parochie draagt zo voor alle locaties bij aan de continuïteit.
De exploitatierekening van de parochie laat een negatief resultaat zien. De reserves van de kerk zijn voldoende solide om dit te dragen. Naar de toekomst toe zal gekeken dienen te worden naar de financiële mogelijkheden om inkomsten verder toe te laten nemen. Een fusie van parochies brengt een moeilijke start met zich mee. De positieve weg die ingeslagen is na deze moeilijke start, leidt gelukkig voor de meeste locaties tot een verhoging van de bijdrage van de parochianen.
De exploitatierekening van de parochie dient op langere termijn een positief resultaat te laten zien. Die verbetering zal vanuit de inkomstenkant of vanuit de kostenkant moeten komen. Indien de exploitatie ook op langere termijn een negatief resultaat oplevert, zullen nieuwe keuzes gemaakt moeten worden.

3.5. Hoe gaan we dit uitvoeren?

Na het vaststellen van het pastoraal beleidsplan is de uitvoering ervan een onderdeel van het werkplan dat door het pastoraal team opgesteld wordt.
Het beleidsplan stelt het kader voor:
– werkplannen van het pastoraal team;
– parochiële beraden en werkgroepen (bijvoorbeeld de profielberaden voor liturgie, catechese, diaconie en eventueel gemeenschapsopbouw);
– initiatieven en werkplannen in de geloofsgemeenschappen.
Het team neemt het initiatief om in samenspraak met de pastoraatsgroepen het beleidsplan en het werkplan in alle geloofsgemeenschappen te presenteren en te bespreken. Dit zal moeten gebeuren op een manier waarbij een brede groep parochianen zich aangesproken voelt om mee te denken en mee te praten. Op basis van deze gesprekken zullen onderdelen van het beleidsplan en het werkplan nader worden uitgewerkt.
De pastoraatsgroepen en het pastorale team komen periodiek bij elkaar, evenals de locatieraden en het parochiebestuur. In die bijeenkomsten zal de voortgang van de uitwerking van het beleidsplan besproken worden en zo nodig van commentaar en advies worden voorzien.
Elk jaar wordt een pastorale conferentie gehouden om concrete actiepunten te evalueren en te starten voor de hele parochie en per locatie.

• Het nieuwe beleidsplan wordt in iedere geloofsgemeenschap van de parochie Sint Martinus zorgvuldig besproken. De pastores nemen het initiatief daartoe.
• Via structurele vormen van overleg wordt de voortgang van de uitvoering van dit plan bewaakt.
• Dit plan stelt het kader voor alle initiatieven en activiteiten binnen de parochie.

********************************************